Tản mạn về người Việt xấu xí

Người Việt mình hay đặt các giao ước dân sự trên nền tảng tình cảm chứ không có thói quen tạo lập sự minh bạch bằng luật pháp hay các định chế tương tự. Những ai hay rêu rao về nguyên tắc tình cảm trong các mối quan hệ thường chính là kẻ lợi dụng nó để giành lấy lợi thế cho mình. Tôi luôn thấy sợ hãi điều ấy. Bởi điều đó không những không gìn giữ được tình yêu thương giữa người với người mà khiến tình cảm của những người thật lòng và tử tế bị kẻ xấu lợi dụng. Trong khi kẻ xấu không dùng tình cảm để đối đãi với tha nhân nhưng lại có thẩm quyền chê trách người dùng các nguyên tắc bảo đảm khác (thay cho tình cảm) trong quan hệ với họ. 

Về thói tôn sùng biểu tượng của người Việt chúng ta

Người Việt chúng ta đặc biệt thích tôn sùng biểu tượng. Có lẽ tôi đã nhiều lần chia sẻ cách nghĩ của mình về chuyện này nhưng hôm nay lại nói dài dòng hơn bằng một bài viết, vì nghĩ rằng tâm lý này thực sự không có lợi. Và “lợi” đối với tôi không phải là ưu thắng của bất cứ ai mà là sự thăng tiến về tư tưởng, nhận thức của tất cả người Việt Nam. Sự ủng hộ và tôn sùng thái quá một cá nhân không phải là điều tốt và cũng không thích đáng đối với những con người tự do và trưởng thành.

Nhà báo Đoan Trang và “Quân lực Việt Nam Cộng hòa” - phần 3

Phạm Hồng Sơn

Rắc rối đa nguyên

Chúng ta đã quá thấu vì những thảm cảnh do độc tài gây ra. Nhưng dân chủ không phải không có những phiền toái.

Vì dân chủ tôn trọng ý kiến khác biệt nên mọi cá nhân, hội nhóm, đảng phái luôn phải vất vả, xoay trở để cạnh tranh, đối phó với các cá nhân, hội nhóm, đảng phái khác đang tồn tại hoặc liên tục được sinh ra. Chính vì thế mọi xã hội dân chủ đều không có tính “bình yên”, “ổn định” như trong chính thể độc tài.

Nhà báo Đoan Trang và “Quân lực Việt Nam Cộng hòa” - phần 2

Phạm Hồng Sơn

“Quân lực Việt Nam Cộng Hòa”

 Qua những gì đã trình bày, mấu chốt của sự cố đã xảy ra nằm ở chỗ những thanh niên ôn hòa, nghiêm nghị trong cuộc tuần hành vì cây xanh đó đã dám thể hiện những biểu tượng, yếu tố liên quan tới “Việt Nam Cộng Hòa” một cách ôn hòa.

“Việt Nam Cộng Hòa” là gì? Đứng về mặt cảm nhận xã hội nói chung, chúng ta phải thừa nhận đây là một cụm từ còn có tính “húy kỵ” vì “Việt Nam Cộng Hòa” đã là một chính thể đối lập, đối kháng với chính thể hiện nay và vẫn bị chính thể hiện nay kỳ thị, coi là “ngụy”, “tay sai”, “bán nước”.

Nhà báo Đoan Trang và “Quân lực Việt Nam Cộng hòa” - phần 1

Phạm Hồng Sơn

Nhà báo Đoan Trang

Trong cuộc tuần hành vì cây xanh sáng Chủ nhật 12/4 vừa qua tại Hà Nội có một sự kiện rất đáng chú ý và đã gây tranh cãi. Đó là sự xuất hiện của một nhóm 4, 5 thanh niên nam trẻ với tên gọi nhóm “Quân lực Việt Nam Cộng Hòa” (tên này tạm gọi, chưa chắc đã đúng) trên không gian mạng. 

Bàn về trách nhiệm và lựa chọn cá nhân

Người viết bài này đã trăn trở rất nhiều về điều này nhưng hôm nay mới đánh bạo chia sẻ. Mong các anh em chị xem đây là sự góp ý để mang lại lợi ích cho phong trào chung chứ không phải là sự chỉ trích bất cứ cá nhân nào. Đối với tôi, các anh chị em đồng chí hướng luôn đáng quý trọng nhưng sự thật vẫn là sự thật và cần phải nói.

Sự yếu đuối của con người

Con người là sinh vật yếu đuối. Sự yếu đuối về tinh thần dẫn con người chìm vào những điều không mong muốn, thậm chí là xấu ác mà chính họ từ đầu không nhận ra. Cũng chính sự yếu đuối này, chứ không phải là điều gì khác, khiến con người rời xa bổn phận, bỏ mặc danh dự, đánh lừa lý trí chỉ để cầu an trong các toan tính mà họ cho là khôn ngoan hoặc hợp lý.

Lạm bàn về các Giải thưởng quốc tế

Trước đây, tôi từng nghe truyền thông đưa tin rất nhiều lần, hết năm này đến năm khác, rằng Hoà Thượng Thích Quảng Độ và bác sĩ Nguyễn Đan Quế được đề cử giải Nobel Hoà Bình. Nhưng giải thưởng quan trọng và danh giá này (tôi không dùng từ “cao quý” vì đã có những người không cao quý được nhận giải này), cho đến nay, vẫn ở ngoài tầm tay các nhà hoạt động Việt Nam.

“Con vua thì lại làm vua”?!

Lâu rồi tôi không viết về các cá nhân trong hệ thống lãnh đạo cộng sản. Bởi nghĩ rằng, con người ai cũng có khiếm khuyết và những tồi dở thô thiển mà họ mắc phải chỉ một phần do nhân cách, mà phần lớn hơn là do sự trói buộc của guồng máy độc tài. Không một ai thành công giữ mình trong sạch trong hệ thống đó, đặc biệt là khi đã bước đến địa vị cao cấp trong đảng cộng sản và chính quyền.

Về sự “Hợp nhất” qua hai khái niệm "Đoàn kết" và "Thống nhất"

Có hai từ cùng bao hàm một nghĩa “hợp nhất” đó là “đoàn kết” và “thống nhất”. Trong sách vở dưới chế độ độc tài cộng sản, với nhu cầu kêu gọi sự trung thành của mọi thành phần dân chúng với duy nhất một đảng cộng sản, hai từ này rất được ưa chuộng và luôn mang nghĩa tốt đẹp. Đoàn kết là sự hợp nhất, hay nói cách khác là sự kết hợp thành một khối vì có chung lý tưởng, giá trị, quyền lợi hay mục tiêu. “Thống nhất” cũng bao hàm nghĩa “hợp nhất” của các thực thể nhỏ thành thực thể lớn hơn.

Ngày họp mặt và tri ân Thương phế binh Việt Nam Cộng hòa

Vào lúc 8 giờ sáng ngày 29 tháng 7, tại Dòng Chúa Cứu Thế Việt Nam, trong khuôn viên Nhà thờ Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp – Kỳ Đồng, đã diễn ra buổi họp mặt và tri ân các thương phế binh Việt Nam cộng hòa của các vị chức sắc tôn giáo Việt Nam.

Đây là một trong những buổi gặp gỡ xuất phát từ ý tưởng và sự vận động quyên góp của Hòa thượng Thích Không Tánh, Tổng vụ trưởng Tổng vụ từ thiện xã hội - Viện Hóa đạo Giáo hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất. Thương phế binh là đối tượng giúp đỡ đặc biệt của Tổng vụ Từ thiện xã hội Giáo Hội Phật giáo Việt Nam thống nhất từ nhiều năm qua.

Đầu năm nghĩ về quốc nội và hải ngoại

Trước khi được phê chuẩn trở thành tân Tổng trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ, ông Chuck Hagel đã gặp phải những phản ứng gay gắt từ chính giới Mỹ, đặc biệt là từ đảng viên Cộng Hòa vì điều mà họ cho là “sự mềm yếu với Iran và chống Israel” của ông. Nguyên nhân của làn sóng chống đối này khởi đi từ phát biểu gây nhiều tranh cãi của ông: “Tôi là Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ, không phải là Thượng nghị sĩ Israel”.

Bàn về Đạo đức thay lời chúc mừng Giáng sinh

Trước nay tôi thích nói về luật pháp hơn đạo đức. Không phải do tôi xem thường tầm quan trọng của nó trong mối các quan hệ nhân sinh mà bởi tôi cho rằng một chuẩn mực chỉ có thể được giữ gìn khi đi kèm theo nó là những biện pháp thúc ước hữu hiệu. Chúng ta thấy rõ luật pháp có được điều kiện tích cực đó- cái mà đạo đức không có được hoặc có nhưng kém hiệu quả hơn.

Sự nguy hiểm của truyền thống

Đã mười chín năm trôi qua, những hụt hẫng và thương tổn trong lòng tôi dần lắng xuống. Tôi không muốn nhớ lại những ngày ấy nhưng họ vẫn tiếp tục hành động như thể cố tình khiến những đau khổ mà họ đã gây ra cho gia đình tôi sẽ tiếp tục đi theo tôi mãi. Dù tất cả những bất hạnh của tuổi thơ, tôi đã lớn lên mạnh mẽ và những tổn thương không thể lấy đi trong tôi niềm yêu đời, yêu người và cả một hoài bão. Dù những ngày tháng đã qua đối với ba chị em tôi là quá nhiều vất vả và mất mát, chúng tôi –mỗi đứa đã lớn lên như những mầm non vượt qua những vùi dập để trở nên xanh tươi không kém bao cái cây khác.

Mùa xuân mới, hi vọng mới

Năm Canh Dần đã qua đi cùng với những ngày cuối năm thật ảm đạm và lạnh giá. Mồng Một Tết năm Tân Mão, trời sáng trong và nắng ấm, gió nồm hây hẩy thổi. Trước cái ngoại cảnh tươi đẹp và căng tràn sức xuân ấy  lòng người cũng phấn chấn và hân hoan. Tôi ngồi đây, trong căn phòng nhỏ và bừa bộn của mình, nhìn ra khung trời xanh trong và lộng gió ngoài kia, cảm nhận sâu sắc sự đổi thay của đất trời và một lần trẻ lại của nhân tâm trong những ngày đầu xuân. Thật vui thay- vui cho một lần thay áo mới của vũ trụ và vui cho những niềm hi vọng đang ấp ủ trong lòng người.

Xã hội dân sự và hiện tình Việt Nam

Xã hội dân sự là một thuật ngữ xuất hiện từ thế kỷ 16 nhưng đến thế kỷ 18 nó mới trở nên phổ biến trong triết học chính trị, đặc biệt là trong chủ nghĩa tự do. Vì thế nó chẳng phải là một khái niệm mới mẻ gì ở các quốc gia dân chủ pháp trị. Nhưng trong những các nước độc tài, nhất là độc tài cộng sản thì cụm từ nay rất ít khi được nhắc đến. Hiện nay, trong các văn bản chính thức của Nhà nước và các tài liệu dành cho giáo dục thì nó hoàn toàn không được đề cập. Vì thế đối với khái niệm này, nhiều người Việt Nam cảm thấy rất xa lạ.

Đây không phải một thuật ngữ cao siêu gì và tôi cũng không có ý cho rằng kiến thức của người Việt ta hạn hẹp. Điều mà tôi muốn chia sẻ ở đây là tại sao người ta lại xa lạ với một thiết chế mà đáng lẽ ra phải rất gần gũi và rất tự nhiên đối với bất cứ một cộng đồng người nào?! Vì nhân loại từ thời chưa có sự xuất hiện của Nhà nước đã nhận thức được tầm quan trọng của đời sống cộng đồng, để bảo vệ cuộc sống và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Vài suy nghĩ về tôn giáo nhân mùa kiết hạ

Science without religion is lame. Religion without science is blind (Albert Einstein)
Tôn giáo là một trong những định chế xã hội lâu đời nhất của thế giới. Đó là phần giá trị tinh thần to lớn, là cội nguồn văn hóa đã thấm nhuần trong đời sống nhân loại từ thời cổ đại. Trong thế giới hiện đại ngày nay, các tổ chức tôn giáo chính là các hội đoàn dân sự, một thành tố tạo nên nền tảng cho một thể chế dân chủ. Riêng đối với Việt Nam, hiện nay có nhiều cộng đồng các tôn giáo khác nhau, nhưng Phật giáo có số tín đồ đông nhất, có lẽ do đạo Phật là một đạo truyền thống của người Việt.